Een les in zes


Mladen Stilinovic, Pjevaj! - Sing!, 1980, Courtesy Mladen Stilinovic

Over minder dan een week lanceert mister Motley zijn gloednieuwe website. Vol van verwachting tellen we af, we kunnen haast niet wachten! Vandaag een greep uit de kunst waarin het getal zes een rol speelt. Zo vonden we bijvoorbeeld een van de belangrijkste hedendaagse kunstenaars uit Kroatië: Mladen Stilinovic, die van 1975 tot 1979 lid was van de Grupa Sestorice Autora (Group of Six Artists), een informele formatie van zes kunstenaars in Zagreb. De leden van de groep verlieten de veilige omgeving van hun eigen atelier om happenings en performances op straten en pleinen op te voeren. De kunstenaar zelf werd onderdeel van zijn kunst. De acties liepen min of meer synchroon met de studentenopstanden in Zagreb en Belgrado en stuitten op onbegrip bij zowel partijgetrouwe omstanders als overheid. Grupa Sestorice Autora stond samen met collega's aan de wieg van de Joegoslavische vakbond voor kunstenaars, die via tentoonstellingen en acties standvastig kritiek bleef uiten op de geïnstitutionaliseerde socialistische kunstwereld, die elke vorm van democratisering van de kunst en een hedendaagse, onafhankelijke kunstanalyse ontmoedigde. 

In zes minuten en zesendertig seconden roken Jean en Jeroen een sigaret in bed. Ze lijken zich niet bewust te zijn van de aanwezigheid van een camera. Hun tafereel ademt een sfeer uit die tegelijkertijd intiem en alledaags is. Toch wringt er wat in het beeld. Jeans nachthemdje kruipt bijna onmerkbaar langs haar benen omhoog. Jeroens gezicht wordt almaar roder. Als je je gezicht een kwartslag draait, denk je te snappen wat er wringt. Het bed staat niet op de grond maar rechtop tegen de muur. Jean en Jeroen liggen niet gemoedelijk op het matras maar steken hun benen ongemakkelijk omhoog. Met Jean and Jeroen; The Bed-in vertelt Jeroen Offerman over wat er kan wringen in de liefde. De aantrekkingskracht tussen twee mensen kan hen samen brengen. In Offermans film is het de zwaartekracht die ze uit elkaar haalt.


Jeroen Offerman, Jean and Jeroen; The Bed-in, 2003

Een equivalent van Pink Floyd’s goddeloze 'The Wall' verscheen met het zo mogelijk nog cynischere album 'Six' (1998) van de Britse band Mansun, ruim twintig jaar na 'The Wall'. Oorspronkelijk was het album vernoemd naar 1984, de anti-utopische roman van George Orwell. Mansun was de band van de flamboyante frontman Paul Draper, die met 'Six' een flink staaltje anti-pop creëerde met een grote aversie tegen de gonzende buitenwereld met al haar list en bedrog. In de videoclip van de single 'Legacy' worden de muzikanten afgebeeld als barbiepoppen die gemanipuleerd worden door een kwaadaardig management. De tekst ‘Nobody cares when you’re gone…’ die als mantra door het nummer rondwaart, zegt genoeg.

Mansun, Legacy, videoclip


De serie 'Dad' van Vibeke Tandberg bestaat uit zes portretten waarin de kunstenaar haar vaders kleding draagt. De foto's zijn digitaal bewerkt waardoor er een combinatie is gemaakt tussen Vibeke's eigen gezicht en dat van haar vader. Vibeke Tandberg: "Ik geloof dat wat bepalend is voor iemands persoonlijkheid, sterk is gebaseerd op het milieu in plaats van de biologie. Toch denk ik na over het feit dat ik ook persoonlijke eigenschappen bezit die men niet kan veranderen."


Vibeke Tandberg, Dad

Jean Paul Jennen over zijn project 'Urine bottles': "In een tijdsbestek van zes weken heb ik al mijn urine gebruikt en deze opgeslagen in wijnflessen gecodeerd op tijd en data. Het project eindigde toen mijn eigen lichaamsgewicht bereikt was. Het is een abstract zelfportret geworden van een vloeistof dat daadwerkelijk in mijn lichaam is geweest en als installatie tot uitdrukking komt. Het werk werd onderdeel van mijn leven omdat ik overal waar ik was mijn eigen urine moest opslaan om het later in de flessen te hevelen. Het opslaan, coderen en vastleggen van dingen die in het alledaagse leven aanwezig zijn maar niet zichtbaar zijn, is wat mij fascineert."

Jean Paul Jennen, Urine bottles (2009), 101 Wine bottles, cork, urine and labels

Absalon, een kunstenaars wiens echte naam Meir Eshel is, maakte labyrinth-achtige objecten. Deze Frans/Israëlische jongeman maakte bouwsels, waarin het gaat om interieur en exterieur en over hoe hij die twee met elkaar probeert te verenigen. Hij maakte schetsen en ontwerpen, maquettes, films en prototypen van zes ‘cellen’. De cellen zijn Absalons ideale woningen. Kleine witte gebouwtjes, gemaakt naar de maat van zijn eigen lichaam. Ze kunnen staan in een stad (hij maakte er zes, voor zes steden), en zijn volledig aangepast aan het leven dat Absalon graag zei te willen leiden: alleen, zonder relatie of gezin, met af en toe een bezoeker, met een minimum aan comfort en weinig bezittingen.



Grayson Perry maakte zes wandkleden met ‘A rake progress’ van William Hogarth als grote voorbeeld. In die serie schilderijen wordt het leven van de welgestelde koopman Tom Rakewell vol detail en met gevoel voor drama en moraal uit de doeken gedaan. Hij laat zijn verloofde in de steek en feest zijn kapitaal er in snel tempo door, uiteindelijk belandt hij in armoede in een tehuis. Grayson Perry maakt wandkleden met een moraal over het moderne leven waarbij vooral de mobiele telefoon het moet ontgelden. Heftige keuren en rake details maken het tot ware schoolplaten van de hedendaagse samenleving.


Hoeveel tijd zou een mens eigenlijk besteden aan ordenen? We vullen laden en kastjes, maken plattegronden, gebruiksaanwijzingen, (favorieten)lijstjes, regels, wetten, enz. Wij zijn altijd alles aan het systematiseren. De redenen voor deze voorkeur zijn divers en soms zelfs elkaars tegenvoeter. Mister Motley #6 'Zoekt systeem' gaat over ordeningen, lijstjes (zoals deze) en systemen, over alles dus eigenlijk. Via deze link kun je hem nabestellen!


In haar videoserie 'Whispering Pines' legt Shana Moulton haar zoektocht vast om verlost te worden psychische pijn en negatieve gedachten. In de serie videowerken neemt Moulton een alterego aan: Cynthia, die geplaagd wordt door een hele reeks van ziektes. In zes hysterische afleveringen probeert ze van alles uit op zoek naar een gezonde geest. Zo koopt ze een plug-in waterval, ondergaat ze reflex-therapie, leest ze 'The feeling good- handbook', etc. In elke aflevering combineert ze performance art en animatie. Langzaam verlies ze haar grip op de realiteit en verplaatst het onderwerp van haar werk zich richting isolatie en onzekerheid.


Shana Moulton, Whispering Pines

Vlisco is een Nederlands merk dat - op batik techniek gebaseerde - textiel ontwerpt en vervaardigt voor de West-Afrikaanse consument. Één van de oudste stoffen van Vlisco heeft het dessin van zes bougies. Dit patroon werd in Nederland ontworpen, omdat de eerste zes cilinder auto op de Europese markt verscheen. De stof werd naar Afrika gebracht waar het de emancipatie van de vrouw belichaamt. Het dessin werd zo weergaloos populair dat iedere man, na een maand hard werken, al zijn geld bij elkaar sprokkelde om zijn vrouw een strook of stukje van de Zes Bougies cadeau te doen, opdat ze het in haar kleding kon verwerken. Vandaag de dag dragen vrijgezelle vrouwen de Zes Bougies met de boodschap: ik heb geen hulp nodig, ik kan zes mannen tegelijk aan. De stof heeft een seksuele lading gekregen.


De reallife performance van Zhana Ivanova (Bulgarije, 1977) is een compositie van zes mannen in een formeel uitziende kamer. Zij bewegen zich ten opzichte van elkaar volgens de orde van een muziekstuk van Bach. De rust die hieruit voortkomt geeft de bezoeker ruimte zich druk te maken over wie de mannen zijn. De mannen maken zowel een dreigende als beschermende indruk, maar zijn tegelijkertijd heel menselijk. Geen van de mannen is een professioneel performer. Het zijn duidelijk personages met kleine eigenaardigheden. Op deze manier ontstaat een onzekerheid, wat precies het spel is wat Ivanova wil spelen met de bezoeker. Ze wil zowel de hardheid als het zachte in de wereld van mannelijkheid en controle tonen.


Loods 6 Bagagehal in Amsterdam wordt tegenwoordig gebruikt als tentoonstellings- en evenementenruimte en straalt een rauw en industrieel karakter uit. Het complex was vroeger letterlijk in gebruik als bagage- en opslagruimte van de KNSM. Lopende banden transporteerden in de jaren vijftig eindeloze stromen koffers naar de ruimen van de oceaanstomers van de KNSM.