ARCHIEF

Idealen!

Inleiding
Hanne Hagenaars

Hoelang dromen we al niet van een betere wereld. Hoelang zeggen ouders al niet dat hun kinderen het beter moeten hebben. En is de wereld inmiddels al een stapje vooruit gegaan? Nee. Zou de wereld zonder al die idealen er dan nog beroerder hebben uitgezien? Ik denk het niet.
Mijn voorstel is om alle idealen op te heffen. Het woord ideaal veronderstelt iets goeds, iets positiefs en toch blijken idealen als plastic zakjes zonder opdruk, gewoon omkeerbaar. Het ideaal van de een blijkt het ‘op z’n kop’ ideaal van een ander. En wat erger is, idealen maken van de mens geen beter mens. Integendeel, uit naam van een ideaal wordt gescholden en gemoord. De Belgische kunstenaar Thiery de Cordier legt glashelder uit dat juist het ideaal je tot een dictator kan maken, want het zogenaamde goede doel rechtvaardigt alles: ‘Mijn visie diende een hoger doel. Dus moest men mij volgen. Daar is mijn angst ontstaan voor het omzetten van ideologie in de praktijk.’
Er woedt op dit moment een felle discussie over ‘idealen in het pretpark’, om het maar kort samen te vatten. De jongeren van nu willen best idealen koesteren zolang hun leuke leven er maar niet onder lijdt. Iets doen voor aidswezen in Afrika, prima, maar dan wel het liefst middels een groot feest. Er wordt heftig gediscussieerd of champagne drinken en dan wel geld overmaken aan een goed doel een goede zaak is, of meer een kwestie van het geweten sussen? Het hebben van ?geen ideaal? is egoistisch en het omgekeerde is al snel verdacht, want hypocriet. Een stapje minderen wordt alom geprezen maar ‘hoe krijg je de mensen zover?’ Of is minderen in strijd met de onstuitbare vooruitgang? Mijn idealen waren vroeger nogal star, er zat weinig rek in. Een sinaasappel uit Zuid Afrika zou ik nooit kopen want daar heerste een systeem van apartheid. En zo had ik nog vele prachtige prijzenswaardige principes. Maar eigenlijk was ik ook een beetje een dictator, want had weinig begrip voor mensen die bijvoorbeeld wel die sinaasappel kochten. En zo keurde ik, ruw geschat, zo?n tachtig procent van mijn omgeving af, zij deelden niet ‘het goede ideaal’. Een betere wereld en wel op mijn manier. Een korte periode in een huis vol hard core feministen, voor wie de lesbische liefde een politieke keuze was, bracht mij tot inkeer. Binnen de muren van mijn eigen woning was een systeem van apartheid actief waarbij de ene soort (vrouwen) zich beter voelde dan de andere (mannen). De sinaasappels uit Zuid Afrika smaakten nog steeds wrang maar mijn opvattingen kregen steeds meer nuances. De imperfectie van deze wereld maakt dat acceptatie daarvan de meest humane daad op aarde is.
Geen idealen meer. Of misschien toch nog een paar. Zoals in de film Fitzcarraldo een man een operahuis in het oerwoud wil laten bouwen en om dat te bereiken een schip over een berg laat trekken. Of een houten auto bouwen en daarmee naar Albanie rijden, zoals Joost Conijn deed. Alle talen van de wereld willen spreken (Rainer Ganahl) of iedereen een week lang niets laten doen (Schimama en Seidl). En al die andere kunstprojecten waaruit de ambitie van het onmogelijke spreekt. Een plastic zakje met opdruk willen omkeren en het ook nog leesbaar willen houden. Onmogelijke idealen en idealen zonder ander doel dan het verlangen iets tot stand te brengen. De wereld wordt er mooier en ruimer van.





Lees meer »

datum
trefwoord(en)
1 2 »