ARCHIEF

Kopie!

Inleiding


Denkend aan het huis waar ik ben opgegroeid zie ik een opgezet eekhoorntje op de staande pijler van de trap, het doorgeefluik in de keuken en de plaatjes aan de muur. Ieder huis is op te vatten als een klein privé-museum met soms echte schilderijen of foto’s aan de wand maar vaker met kopieën in de vorm van posters, foto’s of knipsels. De voorkeur van mijn ouders was een rommeltje, ik herinner ik me een
reproductie van de vogels en vissen van M.C. Esscher een ingelijste kopie van een kleuter met blonde krullen (Jan Sluijters) een reproductie van een getormenteerde vrouw van Picasso, ook keurig in een houten lijst en een tekening van mijn broer achter glas. Als ik op de bank in de huiskamer lag, kon ik net om de hoek een zeefdruk zien met twee maal een bed erop. Het ene bed was opgemaakt met een blauwe sprei en pantoffels eronder, het andere bed rommelig, nog maar één pantoffel en de deur op een kier. twee maal hetzelfde maar net anders waardoor de rommelkant een commentaar op het andere plaatje leek. Mijn lievelingskant was (natuurlijk) de onopgemaakte kant waarin de regels van het huisgezin even waren ontsnapt. De magie van tweemaal hetzelfde heeft me nooit meer verlaten. De kopieermachine is mijn lievelingsapparaat en het feestje van het maken van meer en meer geeft me steeds weer een kloppend hart. Een grote stapel van ‘hetzelfde’ is het monomane geluk. Bovendien zal een reproductie meer doen dan herhalen, het trekt je aandacht naar de kleine verschillen. Je geeft iets weg zonder alles uit handen te geven, je kunt boekjes maken, je kunt er kunst mee maken. There is joy in repetition, zong Prince al.

Dat deze wereld er een is van beeldcultuur, dat hoeven we niet meer uit te leggen en de reproductie is de nieuwe beeldenstorm. Niets lijkt simpeler dan het gebruik maken van andermans beeld en de
geschiedenis plaatst ‘the copymaster’ dan ook recht tegenover het genie die over de verbeelding heerst. Toch heeft de kopie een plek veroverd: kopiëren is selecteren en combineren, het is werken met de
precisie van een tandarts om een idee, een visie te laten zien. En zelfs in de gebieden waar het genie exclusief de leiding heeft, is de kopie geïnfiltreerd. Schilders gebruiken dikwijls een foto als basis en zelfs performances, toppunt van eenmaligheid, worden tegenwoordig herhaald onder de naam re-enactment. Onlangs bracht een kunstwerk met
de Marlboro-man (gewoon van de reclame) op de veiling een vermogen op. En dat maakt de andere Prince (Richard) als de koning van de kopie tot nieuwe meester, de meester die middels beelden van anderen Amerika genadeloos fileerde. Zomaar kopiëren leidt, net als ‘zomaar schilderen’ tot niets, tot een mooi plaatje hooguit. Maar reproduceren met een vernuftig plan opent een oceaan van mogelijkheden, en dit water is nog lang niet leeggevist.

Hanne Hagenaars

Lees meer »

datum
trefwoord(en)
1 2 3 »