ARCHIEF

Het bewijs

‘Het Bewijs’ is een onmogelijk begrip. Een gegeven wordt tot een bewijs verheven als het onweerlegbaar is voor ons verstand, onontkoombaar is het zó en niet anders. Maar ons verstand en ons begrip van de wereld zijn te beperkt om iets tot een absolute waarheid te verheffen. Inzichten veranderen voortdurend en In de loop van de tijd wordt het ene bewijs weer vervangen door een ander, nieuw bewijs.

Het bewijs duikt overal op in onze wereld. In de eerste plaats in de grote roddelmachine die ons leven bepaalt en waaraan iedereen zich wel eens schuldig maakt. Lang herhaalde leugens worden vanzelf een beetje waar en zo krijgen ideeën zonder hard bewijs toch geldigheid. En wat in het klein gebeurt, herhaalt zich in het groot. Leugens komen de wereld binnen en belanden in de krant en op televisie. Ieder feit wordt door alle betrokkenen anders geïnterpreteerd en ieder land creëert zijn eigen waarheid en zijn eigen leugens.
In het strafrecht is er een rechter die beoordeelt of een feit of handeling boven iedere twijfel verheven ‘waar’ is. In het gewone leven ontbreekt de rechter en is iedereen z’n eigen advocaat en leeft en redeneert vanuit zijn eigen verhaal.

Bij moordzaken spelen tegenwoordig de onzichtbare sporen de grootste rol. Het DNA van een achtergebleven haar, een spatje bloed of een kloddertje spuug worden de harde bewijzen genoemd. Zo?n bewijs is iets dat onzichtbaar is en toch bestaat. En ons verstand accepteert het als onweerlegbaar. Ons verstand heeft duidelijk meer moeite om te gaan met onzeker bewijs of met totaal andere opties dan onze logica begrijpt. Dat is meer het gebied van de kunst.
Ik ben geen sprookjestante, zegt beeldend kunstenaar Brigitte Waldach waarmee ze maar wil zeggen dat er geen rechtlijnig verhaal te vertellen valt. Vooral niet in de kunst.
Kunstenaars maken vaak gebruik van methoden uit de forensische wetenschap. Niet dat ze daarmee iets willen bewijzen, integendeel, ze zullen eerder wijzen op de onzekerheden van het bestaan. Ze leggen, zoals Merijn Bolink ooit deed, eerder de inhoud van een sinaasappel in een uitgeholde halve appelschil. Ze draaien als het ware de methoden om.
Kunstenaar Mark Manders beweerde eens dat liegen de essentie is van kunst. ?Waarheid speelt in mijn werk een grote rol, maar de leugen nog een veel grotere! De leugen is een soort gereedschap om ergens naartoe te springen. Liegen is een essentiele kunst.?* Marmer wordt huid, de echte wereld wordt gevangen op het platte vlak en in de hedendaagse kunst gaat het om een nieuw verhaal. De verbeelding maakt zijn eigen wetten en regels waarvoor de gewone waarheid even moet buigen.
I?ve got a peculiar weakness for criminals and artists, neither take life as it is. Any tragic story has to be in conflict with things as they are. Stanley Kubrick

Uit de inleiding Hanne Hagenaars


Lees meer »

datum
trefwoord(en)
1 2 »