ARCHIEF

Muziek

De beat van mister Motley

De opening van een tentoonstelling, ergens in het zuiden van het land, waar precies ben ik vergeten, was druk. De band van een vijftal deelnemende kunstenaars begon te spelen. Het was een helse herrie en een klein zwart-wit hondje kefte luid mee. Langzamerhand schoof het publiek een eindje op, steeds een stap verder van de lawaai-explosie, richting straat. Even vrolijk en niet te stuiten speelde de band in de nu bijna lege ruimte verder.
Veel kunstenaars maken muziek, soms alleen (Annika Strom, Peggy Honeywell) en soms met elkaar (Martin Creed en zijn band). Dat is altijd al zo geweest, denk aan The Young Lions met Rob Scholte en Soviet Sex van Maarten Ploeg en Peter Klashorst. Of Jennifer Tee met haar gelegenheidsband Lady Die.
Kunstenaars spelen voor de lol, voor zichzelf , en dat hoeft niet pers?uisterbare muziek op te leveren. Het kan intens, rauw, bijzonder of ontroerend zijn, en nog veel meer. Vals en goed tegelijk.
Ze spelen op kunstenaarsfeestjes of bij openingen in galeries en musea.
De galeries, zoals Deitch projects in New York, zijn niet meer de heilige witte ruimten van weleer maar bieden plek aan kunstenaars die de boel op stelten zetten en de galerie omtoveren tot een vreemdsoortig groen lenteparadijs waar kunstenaars een performance opvoeren met muziek als basis. Of waar Fisherspooner zijn electro-events aan het publiek presenteert. In een stad als Berlijn is het vooral de krakerachtige undergroundsc? waar muziek en kunst elkaar ontmoeten en iedereen de grenzen van zijn vak oprekt tot een eigenzinnig en uniek optreden.
Al deze kunstenaars brengen een ode aan het zelf muziek maken.

Hang the D.J. staat er op een poster van beeldend kunstenaar Phil Collins. Deze quote markeert het andere uiterste van het muziekuniversum van beeldend kunstenaars en refereert aan de uitspraak van muzikant Morrissey. Tijdenlang waren de D.J.?s de idolen in plaats van de muzikanten zelf en met Hang the D.J. verwoordde Morrissey zijn afkeer voor dit fenomeen. Maar inmiddels heeft ook hij een compilatie op de markt gebracht, en wel gewoon van zijn favoriete muziek. De cd Under the Influence is als een intiem cadeau dat een vriend speciaal voor jou heeft bedacht. Bestaande nummers selecteren en uitbrengen op een cd, dat komt dicht in de buurt van de werkwijze van beeldend kunstenaars.
Zij nemen alle vrijheid in hun omgang met muziek en reproduceren naar hartelust. Hun werkwijze laat zich misschien wel het beste omschrijven als die van een regisseur of editor. De zang van anderen is de kern van veel kunstprojecten: dove kinderen leren een lied zingen, mensen uit zuid Amerika zingen over hun tragische belevenissen en een koor wordt met ? stem per luidspreker ten gehore gebracht. De poster Hang the D.J. hoort bij het project The world won?t listen van Collins waarin hij een registratie van karaoke zingende fans van de punkgroep The Smiths toont.

Soms zingen kunstenaars zelf, in hun eentje. Een stem ontroert en vult de ruimte. De stem kruipt in je, zorgt voor geluksstofjes, voor tranen, voor beelden in je hoofd. Een enkele stem kan een ruimte omtoveren tot een andere wereld, een sprookje, tot een eiland in de grote wereld, tot het paradijs.
En de hele cultuur die om muziek heen hangt - pop, hip hop, Jazz, idolen en fans- blijkt een stroom van werken te veroorzaken. Dawn Mellor schildert Madonna met rode cowboyhoed en linedance kleding en rond haar benen een roedel bloeddorstige hyena?s. Madonna is hier de opperhyena, heerser over de lachende aaseters, wier bloeddorst ze met heimelijk genoegen aanwakkert. De prooi op de grond schoot ze vast eigenhandig voor hen neer.

Ik ken geen kunstenaar die niet van muziek houdt. Op ieder atelier liggen de cd?s hoog opgestapeld. En kunstenaars zijn geen alleseters, meestal hebben ze een hele specifieke voorkeur die kan gaan van Duitse Schlagers via Abba tot opera. Xander Karkens: ?dat Chris Offili zeer ge?eresseerd is in muziek, ontdekte ik voor het eerst in Stedelijk Museum Bureau Amsterdam, waar ik vlak na zijn deelname aan Mothership Connection in 1996 kwam te werken en meteen ergens een schoenendoos van hem met hiphopcassettebandjes aantrof. Daarin zat een divers scala aan eigentijdse hiphop, van bekende major releases tot aan obscure, onafhankelijk uitgebrachte undergrounddingen ? het kenmerk van de echte liefhebber.?


Lees meer »

datum
trefwoord(en)
1 2 3 »