« vorige | volgende »
Bezieling van het levenloze - foto’s van Juul Kraijer



Bezieling van het levenloze Foto’s van Juul Kraijer In de tentoonstelling ‘De Herontdekking van de wereld’ die van 7 september t/m 14 december 2013 in Huis Marseille Museum voor Fotografie te zien is, treedt Juul Kraijer voor het eerst naar buiten met foto’s die zij vanaf 2011 heeft gemaakt. 

Met haar tekeningen heeft ze in de kunst een eigen plaats verworven. Die tekeningen hebben een teergevoeligheid die de kracht van de kwetsbaarheid toont. Ze laten meestal androgyne figuren zien die in hun lichamelijkheid met dieren of planten configureren. Juul Kraijer laat een boom of een plant uit een lichaam groeien, een wortelstelsel, of er is een wisselwerking met vogels, vissen of andere dieren. De lichamen hebben landschappelijke of dierlijke verschijningsvormen. Juul Kraijer beschikt in het tekenen over de handelingsvrijheid om alles wat ze voor ogen heeft, volledig naar eigen inzicht uit te beelden. Voor haar foto’s geldt dat niet. In de ongeveer dertig foto’s die ze in Huis Marseille toont is ze haar beeldtaal trouw, maar ze maakt voor de foto’s wel andere keuzes. Juul Kraijer: ‘In 2011 maakte ik een foto van een hand die een paar bronzen beentjes vasthoudt. Ik kan dat het beste in het Engels zeggen, misschien omdat mijn model toen ook een Amerikaanse was: to animate the inanimate. Het levenloze tot leven brengen, zouden wij zeggen. De bronzen beentjes lijken bezielder dan de hand. Fotografie blijft voor mij altijd tot op zekere hoogte een documentatie van een werkelijk gebeurde situatie. De mogelijkheden zijn beperkter dan in een tekening, die met die omstandigheid geen rekening hoeft te houden.’



- Toch is deze foto niet meteen herkenbaar als jouw idioom?
’Dat is waar, maar het onderwerp is dat wel. Een foto van een uil die op de kin van een vrouw zit – meer overeenkomstig mijn idioom - is daarmee vergelijkbaar. Het hoofd wordt eigenlijk de sokkel en de uil het beeld, waardoor het hoofd een statische functie krijgt ten opzichte van de levende uil. Die wisselwerking tussen mens en dier gebruik ik ook veel in mijn tekeningen. Je kunt je wellicht afvragen waarom ik mijn foto’s ensceneer en ze niet in photoshop maak, want dan zou ik de onwerkelijkheid van de beeldtaal kunnen versterken. Maar het gaat mij in de foto’s om het waarheidsgehalte van het beeld en dus is de enscenering heel zorgvuldig. Photoshop gebruik ik alleen maar als een hedendaagse vorm van retouche en soms om delen van beelden uit dezelfde sessie met elkaar te combineren.’

- Beschouw jij jezelf nu ook als fotograaf?
’Nou, ik gebruik fotografie. Ik heb tijdens mijn academietijd wel les gehad in fotografie en ik heb een cursus portretfotografie van een half jaar gedaan en een cursus photoshop. Maar als je me vraagt hoe de lens op mijn camera werkt, dan weet ik dat niet. Het is de lens die erop zat toen ik ‘m kocht. Ik zie mezelf dus niet als een professionele fotograaf. Door fotografie kan ik mijn werk verder ontwikkelen. Daarvoor moet ik soms ook de fototechniek die ik gebruik verbeteren. Zo wilde ik de foto maken van een gezicht met druppeltjes water erop, waarbij die druppeltjes gematerialiseerd op de huid liggen. Dat lukte me na veel uitproberen met druppeltjes gekoelde glycerol, die hadden de goede viscositeit en bleven doorzichtig. Ik moest wel de bouwlampen die ik gebruikte vervangen door echte fotolampen, want onder die bouwlampen smolt de glycerol.’


- Voor het effect dat je het beeld verdubbelt, wat je in je tekeningen ook wel doet, gebruik je in de foto’s een spiegel. Je ziet dan een verschil in de scherpte van het beeld. Vind je dat niet storend?
’Nee, ik vind dat niet storend. Je mag zien dat er een spiegel gebruikt is om de illusie van een Januskop te creëren. Zo’n gewone spiegel bestaat uit twee lagen: een glasplaat en een reflecterende laag, daardoor krijg je een dubbele afgeleide van het werkelijke beeld. Het minst zichtbaar is het in de foto waarin het hoofd achterover helt en het haar van mijn model overgaat in het gespiegelde haar. Hierin worden haar hoofd en keel echt landschappelijk, een berglandschap.’

- De meest recente foto’s zijn die met reptielen: slangen en een leguaan.
’Die reptielen heb ik gehuurd met een reptielendompteur erbij. Het zijn wurgslangen, maar goed gevoed en getemd zodat ze tijdens het werken geen stress hebben. Het is een hele organisatie. Een andere foto is een gezicht met lieveheersbeestjes erop. Die hebben mijn model en ik eerst een hele dag verzameld. Wel honderd lieveheersbeestjes wilden gaan overwinteren in mijn markiezen en die hebben we gevangen.’



- Wat is het grootste verschil met het tekenen?
’Tijdens het tekenen heb ik overal handmatige controle over. Bij het tekenen zet je het beeld letterlijk naar je hand. Als fotograaf heb ik er moeite mee om kijkend door de zoeker het eindresultaat al te zien. Ik zie dingen over het hoofd. Het technische procedé kent zoveel tussenstappen. Het resultaat zie ik pas als de foto is geprint, en dan zie ik ook de fouten. Werken in de donkere kamer was voor mij te veel gedoe, omdat het procedé dan nog meer tussenstappen kent dan bij digitale fotografie. Overigens maak ik voor mijn foto’s wel eerst getekende schetsen, maar dat zijn vooral kleine ideenotities.’

Tekeningen van Juul Kraijer zijn nog tot en met 20 juli te zien bij Witteveen Visual Arts Centre, Konijnenstraat 16 A in Amsterdam. Vanaf 7 september zijn haar foto’s te zien in de groepspresentatie ‘De herontdekking van de wereld’, de openingstentoonstelling van het verdubbelde Huis Marseille, Keizersgracht 399-401, 1016 EK Amsterdam.


| | | tag - Huis Marseille , Fotografie, Juul Kraijer | laat een reactie achter
Plaats een reactie
Je email zal nooit gepubliceerd of gedeeld worden.
Verplichte velden zijn gemarkeerd *